ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Γενναιόδωροι δισεκατομμυριούχοι προχωρούν σε δωρεές πολλών δισ.

H περιουσία των 2.153 δισεκατομμυριούχων ανά τον κόσμο είναι μεγαλύτερη από τη συνολική περιουσία 4,6 δισεκατομμυρίων ανθρώπων, δηλαδή το 60% του συνολικού πληθυσμού. Αυτό δείχνουν τα στοιχεία που παρουσίασε η Oxfam ενόψει του φετινού Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την ανεξέλεγκτη αύξηση της περιουσίας ορισμένων βαθύπλουτων –ακόμα και κατά τη διάρκεια της πανδημίας– έχει ενισχύσει τις εκκλήσεις για υψηλότερη φορολόγηση, ώστε ένα μέρος των χρημάτων τους να χρηματοδοτεί ανάγκες της κοινωνίας. Από την άλλη πλευρά, όμως, πολλοί δισεκατομμυριούχοι επιστρέφουν ένα μεγάλο μέρος ή σε ορισμένες περιπτώσεις το μεγαλύτερο μερίδιο της περιουσίας τους στην κοινωνία μέσω των διαθηκών τους και ειδικότερα μέσω φιλανθρωπικών τους συνεισφορών. Βέβαια, φροντίζουν παράλληλα για την εξασφάλιση των οικογενειών τους και προγραμματίζουν τη διαδοχή στις επιχειρηματικές τους δραστηριότητες.

«Απλώς χρειάζεται να αφήσω αρκετά χρήματα στους κληρονόμους μου, ώστε να ξέρω ότι τους έχω διασφαλίσει, και όλα τα υπόλοιπα θα διοχετευθούν σε φιλανθρωπικούς σκοπούς», σχολίασε χαρακτηριστικά ο 67χρονος δισεκατομμυριούχος Τζον Κόντγουελ. Ο Βρετανός επιχειρηματίας, ο οποίος το 2006 πούλησε την εταιρεία επισκευής κινητών τηλεφώνων Phones4u έναντι 1,9 δισ. δολαρίων, έχει δεσμευθεί να παραχωρήσει τουλάχιστον το 70% της περιουσίας του σε φιλανθρωπίες. Εχει υποστηρίξει άλλωστε ότι δεν υπάρχει λόγος να αφήσει τεράστια ποσά στην οικογένειά του, αλλά ελπίζει πως τα παιδιά του θα συνεχίσουν το φιλανθρωπικό του έργο.

Για ακόμη μεγαλύτερη συνεισφορά, η οποία θα ισοδυναμεί με το 99% της περιουσίας του, έχει δεσμευθεί ο Αμερικανός επιχειρηματίας και μεγαλοεπενδυτής, Γουόρεν Μπάφετ, ο οποίος διοικεί την εταιρεία συμμετοχών Berkshire Hathaway. Ο Μπάφετ, γνωστός στο ευρύ κοινό και ως «σοφός της Ομάχα», έχει προβεί σε δωρεές ύψους 37 δισ. δολαρίων από το 2006, ιδίως παραχωρώντας μερίδια της εταιρείας του. Μόνον το τελευταίο έτος, ο Αμερικανός επιχειρηματίας δώρησε 15,9 εκατομμύρια μετοχές, των οποίων η αξία ανέρχεται στα 2,9 δισ. δολάρια. Το μεγαλύτερο μέρος των φιλανθρωπικών του συνεισφορών καταλήγουν στο ίδρυμα των στενών φίλων του, Bill and Melinda Gates Foundation, στο ίδρυμα που είχε συστήσει η γυναίκα του πριν από τον θάνατό της και στα ιδρύματα που διαχειρίζονται τα τρία παιδιά του.

Από τη λίστα των βαθύπλουτων δωρεοδόχων δεν θα μπορούσε βέβαια να λείπει και ο Μπιλ Γκέιτς, ο ιδρυτής της Microsoft, ο οποίος επί επτά συνεχόμενα χρόνια κρατούσε τον τίτλο του πλουσιότερου άνδρα παγκοσμίως. Σύμφωνα με το περιοδικό Chronicle of Philanthropy, ο Γκέιτς με τη γυναίκα του, Μελίντα, συνεισέφεραν 589 εκατ. δολάρια σε φιλανθρωπικούς σκοπούς το 2019. Συνολικά, μέχρι την αρχή του έτους, ο Αμερικανός δισεκατομμυριούχος είχε προσφέρει περισσότερα από 50 δισ. δολάρια σε δωρεές, δηλαδή περισσότερη από τη μισή περιουσία του, εστιάζοντας στις αναπτυσσόμενες χώρες, στην καταπολέμηση της ελονοσίας και στη στήριξη της σωστής διατροφής. Μέχρι το τέλος της ζωής του σκοπεύει να δωρίσει περίπου 108 δισ. δολάρια από την περιουσία του. Εξάλλου, η αφοσίωσή του στη φιλανθρωπία ήταν και ο βασικός λόγος για τον οποίο άφησε τα καθήκοντά του ως διευθύνοντα συμβούλου της Microsoft το 2000. Εκτοτε, έχει δημιουργήσει το ίδρυμα Bill and Melinda Gates Foundation και έχει δημιουργήσει μαζί με τον Μπάφετ το The Giving Pledge, στο οποίο έχει εγγραφεί περίπου το 10% των γνωστών δισεκατομμυριούχων αποκλειστικά για τη διοχέτευση δωρεών σε φιλανθρωπικούς σκοπούς.

Η κριτική, τα κίνητρα και οι φοροελαφρύνσεις που παρέχουν οι δωρεές

Ενα ακόμα ηχηρό όνομα του κλάδου της τεχνολογίας, ο Μαρκ Ζούκερμπεργκ, διευθύνων σύμβουλος της Facebook, υποσχέθηκε πριν από μερικά χρόνια μαζί με τη γυναίκα του, Πρισίλα Καν, πως μέχρι το τέλος της ζωής τους θα δωρίσουν το 99% των μετοχών τους στην εταιρεία στο Chan Zuckerberg Initiative. Πρόκειται για μια εταιρεία η οποία χρησιμοποιεί την τεχνολογία ώστε να επιλύσει προβλήματα που μαστίζουν συνολικά την ανθρωπότητα, όπως οι αρρώστιες ή η δυσλειτουργία του συστήματος δικαιοσύνης.

Ιδιάζουσα είναι η περίπτωση της δισεκατομμυριούχου Λορίν Πάουελ Τζομπς, η οποία απέκτησε το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας της κληρονομώντας το 2011 τον άνδρα της, Στιβ Τζομπς, ιδρυτή της Apple. Με περιουσία που ξεπερνάει τα 25 δισ. δολάρια, η Τζομπς κατατάσσεται στην 34η θέση των πλουσιότερων ανθρώπων στον πλανήτη, σύμφωνα με το Bloomberg Billionaire Index, και έχει δεσμευθεί πως θα παραχωρήσει ολόκληρη την περιουσία της σε φιλανθρωπικούς σκοπούς. «Κληρονόμησα την περιουσία μου από τον άνδρα μου, ο οποίος δεν ενδιαφερόταν για τη συγκέντρωση πλούτου. Δεν με νοιάζει να αυξήσω την περιουσία μου, και τα παιδιά μου το ξέρουν. Ο Στιβ δεν ενδιαφερόταν για τέτοια πράγματα. Οταν πεθάνω, θα δωρίσω την περιουσία μου», τόνισε η Τζομπς στις αρχές του έτους στουςNew York Times.

Παρά τις δωρεές των δισεκατομμυριούχων, όμως, οι εκκλήσεις σχετικά με την αύξηση της φορολόγησης επί του εισοδήματος και επί της περιουσίας εξακολουθούν να ενισχύονται. Αυτό οφείλεται, βέβαια, στο γεγονός ότι σε πολλές περιπτώσεις οι φιλανθρωπικές συνεισφορές τους είναι πενιχρές σε σχέση με τη συνολική περιουσία τους. Για παράδειγμα, τα 100 εκατ. δολάρια που δώρισε ο Τζεφ Μπέζος, ιδρυτής της Amazon και πλουσιότερος άνδρας στον πλανήτη, για να στηρίξει τους οικονομικά πληγέντες από την πανδημία αντιστοιχούν σε αποδοχές περίπου 11 ημερών για τον ίδιο. Επιπλέον, πολλοί υποστηρίζουν ότι οι δισεκατομμυριούχοι χρησιμοποιούν τις δωρεές προκειμένου να τραβήξουν την προσοχή μακριά από άλλες, αμφιλεγόμενες δραστηριότητές τους. Αξίζει να σημειωθεί ότι το Τhe Giving Pledge του Γκέιτς δεν δημοσιεύει τους φιλανθρωπικούς σκοπούς που εξυπηρετούν οι εγγεγραμμένοι στην πλατφόρμα. Ως αποτέλεσμα, έχει επικριθεί έντονα, διότι ενδέχεται να περιλαμβάνει βαθύπλουτους, οι οποίοι δεν έχουν προβεί σε απολύτως καμία δωρεά. Και βέβαια, αμφισβητείται και ο απώτερος σκοπός τους, αφού στην πλειονότητα των περιπτώσεων η παραχώρηση δωρεών οδηγεί σε αξιοσημείωτη μείωση της φορολογίας των βαθύπλουτων.

Πηγή: kathimerini.gr