Mea Culpa

Μία ασπόνδυλη Δημοκρατία (μέρος δεύτερο)

Αφού σχολιάσαμε, στο πρώτο μέρος του άρθρου μας, τις απόψεις περί ασπονδυλότητας της δημοκρατίας μας, θα πρέπει τελικά να δούμε τι αποτελεί, επί της ουσίας, την σπονδυλική στήλη μίας δημοκρατίας, την πραγματική βάση του πολιτεύματος εντός του οποίου ζούμε και δραστηριοποιούμαστε.

Ανακεφαλαιώνοντας, πρέπει να τονίσουμε ότι, για τους περισσοτέρους, η σπονδυλική στήλη του πολιτικού μας συστήματος, είναι οι κομματικοί σχηματισμοί που απαρτίζουν το πολιτικό μας σύστημα. Και σε μεγάλο βαθμό, αυτό είναι και το σωστό!

Όμως, τα κόμματα δεν είναι απλά μία ομάδα ανθρώπων, που ασχολούνται με τα κοινά ή ζητούν την ψήφο του λαού. Ούτε, βέβαια, διαχειριστές της εξουσίας,  όπως κάποιοι ενδεχομένως θα ήθελαν να πιστεύουν ή να μας κάνουν να πιστέψουμε.

Και, προφανώς, όχι οι αυτόκλητοι σωτήρες που προσπαθούν να μας κάνουν να πιστέψουμε ότι είναι.

Τα κόμματα, όσο και αν αυτό μπορεί να φαντάζει κοινότυπο, είναι –πρωτίστως- φορείς ιδεολογιών, η παρουσία και η ύπαρξή τους θα πρέπει να βασίζεται σε μία συγκεκριμένη θεώρηση των πραγμάτων και στην αντίστοιχη πολιτική δραστηριοποίηση. Και όλα αυτά οφείλουν να είναι τόσο ξεκάθαρα διαμορφωμένα και διατυπωμένα, ώστε να μην αφήνουν την παραμικρή αμφιβολία τόσο για το στίγμα και την τοποθέτησή τους, όσο και για την μεθοδολογία που θα ακολουθήσουν ασκώντας διοίκηση.

Με λίγα λόγια, δηλαδή, η ραχοκοκαλιά του πολιτικού μας συστήματος, του κάθε συστήματος είναι οι ιδεολογίες, η προσέγγιση επί των πραγμάτων. Χωρίς αυτές δεν έχουν λόγο ύπαρξης τα κόμματα, δεν θα υπήρχε κανένας λόγος για τις διαφοροποιήσεις που εμφανίζουν οι πολιτικοί χώροι.

Βέβαια, σε ότι αφορά τις ιδεολογίες, το θεμέλιο λίθο κάθε σχηματισμού και άρα και του πολιτικού μας συστήματος, είναι πολλά αυτά τα οποία θα μπορούσαμε να πούμε. Και από πολλές και διάφορες οπτικές γωνίες.

Ωστόσο, ουδείς μπορεί να αρνηθεί τον κεντρικό τους ρόλο, καθώς και το τεράστιο κενό των τελευταίων χρόνων.

Μια κατάσταση, όπου με δυσκολία μπορεί κάποιος να περιγράψει τις διαφορές ή τις διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα στις ιδεολογίες . Αν, βέβαια, υπάρχουν πια ιδεολογίες, τουλάχιστο όπως τις γνωρίζαμε μέχρι τώρα, με τον παραδοσιακό τρόπο!

Και πως θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει κάτι διαφορετικό, τη στιγμή που τις τελευταίες δεκαετίες, οι αγορές και σταδιακά η οικονομία, αντικατέστησε τους ανθρώπους και την κοινωνία στον πυρήνα άσκησης της πολιτικής; Σε τέτοιο, μάλιστα, βαθμό, ώστε οι άνθρωποι να θεωρούνται οικονομικές μονάδες, αναλώσιμοι, για το καλό της οικονομίας.

Βασικές δε έννοιες, γύρω από τις οποίες περιστράφηκαν θεμελιωδώς οι πολιτικές θεωρίες ή, αλλιώς, οι ιδεολογίες, έχουν πάει κυριολεκτικά περίπατο! Αλήθεια, ποιος μιλά, πλέον, για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, για τα θεμελιώδη δικαιώματα του ανθρώπου; Μάλλον κανείς. Και όταν γίνεται αυτό, είναι άρρηκτα διασυνδεδεμένο με την οικονομία.

Εδώ και πολύ καιρό συσσωρεύουμε γνώσεις, όχι για το καλό μας, αλλά λόγω του γεγονότος ότι οι οικονομίες χρειάζονται καλύτερα μορφωμένες μονάδες. Διεκδικούμε καλύτερους μισθούς, όχι για να επιτύχουμε καλύτερες συνθήκες επιβίωσης, αλλά για να αυξηθεί ο οικονομικός κύκλος, να ξοδεύουμε περισσότερα, να πηγαίνει καλύτερα η οικονομία μίας χώρας ή μίας περιοχής.

Η οικονομία είναι πια το επίκεντρο, αν και, ως γνωστό, είναι μία έννοια τόσο ευμετάβλητη, όσο και οι μετατοπίσεις των Βουλευτών, παρά το γεγονός ότι στις εν λόγω μετατοπίσεις σημαντικό ρόλο καταλαμβάνει και η έμφυτη τάση της επιβίωσης. Πολιτικής, εν προκειμένω, με ότι αυτό μπορεί να συνεπάγεται.

Ζούμε, ούτως ή άλλως, σε ένα κόσμο που το διακύβευμα της διακυβέρνησης είναι το καλύτερο οικονομικό μοντέλο, μακριά από τα ιδανικά και τις αξίες του παρελθόντος, που αποτέλεσαν και τα βασικά στοιχεία διαμόρφωσης των πολιτικών ιδεολογιών. Και αυτό ακριβώς το γεγονός αποτέλεσε τη βασική δύναμη που συνέθλιψε την σπονδυλική στήλη του πολιτικού μας συστήματος. Διεθνώς, όχι μόνο στην χώρα μας.

Αυτός είναι ο βασικός λόγος που η δημοκρατία μας κατέστη ασπόνδυλη… τα υπόλοιπα είναι απλά συμπτώματα και, εν μέρει δικαιολογίες, για να δικαιολογήσουμε τα αδικαιολόγητα.

Συμπτώματα μίας κατάστασης, στην οποία δύσκολα μπορεί κάποιος  να διακρίνει ποιος είναι συντηρητικός και ποιος προοδευτικός, τι είναι αυτό που ορίζει τις ζωές μας και ποιος, τελικά, ενδιαφέρεται για το καλό μας, αυτό που ονομάζουμε γενικό ή κοινό καλό.

Και αυτό, τελικά, είναι και το δράμα της σύγχρονης δημοκρατίας… η οποία, αν το δούμε καθαρά ετυμολογικά, μάλλον, απέχει πολύ από την αρχική έννοια του όρου.