Ευθέως

Το “άφθαστον” φως

“Χρυσέ ζωής αέρα γιατί δε φτάνεις ως εμάς;”(Διονύσιος Σολωμός)

Στο διήγημα “Άνθος του γιαλού” του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη παρακολουθούμε δυο φίλους σε μια βάρκα να προσπαθούν μέσα στη νύχτα να ξεδιαλύνουν το μυστήριο με το φως που νομίζει ότι βλέπει ο ένας από τους δυο “ανοικτά εις το πέλαγος, εις το βάθος της μελανωμένης εικόνος”. Αλλά, όσο προχωρούσαν με τη βάρκα, τόσο το φως απομακρυνόταν. Έβαλαν όλη τους τη δύναμη στα κουπιά, “εξεπλατίσθηκαν”, λέει ο διηγηματογράφος μας, αλλά πάλι τα ίδια. “Το φως εμακρύνετο, εφαίνετο απώτερον ολονέν. Ήτο άφθαστον. Τέλος έγινεν άφαντον από τους οφθαλμούς των”.

Φως, σύμφωνα με μια από τις μεταφορικές σημασίες της λέξης, σημαίνει “την προσδοκώμενη αίσια έκβαση σε κατάσταση δυσκολίας” και η διάσημη φράση “φως στην άκρη του τούνελ” είχε γίνει στη διάρκεια της δεκάχρονης οικονομικής κρίσης το όραμα όλων των Ελλήνων, καθώς σηματοδοτούσε την έξοδο από τη λαίλαπα της κρίσης.

Η αντιστοιχία της μυθοπλασίας του διηγήματος με την ελληνική πραγματικότητα της περασμένης δεκαετίας είναι προφανής, ιδιαίτερα σε εκείνο το “εξεπλατίσθηκαν”. Πραγματικά, ο ελληνικός λαός, σε αναζήτηση του φωτός που θα τον οδηγούσε στην πολυπόθητη οικονομική ανάταξη, τράβηξε τόσο κουπί, ώστε ένιωσε ότι οι πλάτες του είχαν εξαρθρωθεί. Το “άφθαστον” φως αντικατοπτρίζει τη μακρόχρονη προσπάθειά του να ξεφύγει από το βαθύ σκότος της κρίσης και ‘να δει φως”.

Αντίθετα με τη μυθοπλασία του διηγήματος, ο λαός μας είχε αρχίσει, επιτέλους, να πλησιάζει, να “φθάνει” το φως και να βλέπει τις προσπάθειές του να δημιουργούν τη βάσιμη προσδοκία ότι η νέα εξουσία “θα βάλει το νερό στο αυλάκι”. Η πολιτική αλλαγή του περασμένου χρόνου έφερε έναν αέρα αισιοδοξίας ότι καλύτερες ημέρες ανατέλλουν σε όλους τους τομείς της δημόσιας ζωής και ότι η χώρα επανακτά την αξιοπιστία της στην παγκόσμια σκηνή.

Ενώ λοιπόν η χώρα ήταν έτοιμη να πραγματοποιήσει ένα μεγάλο άλμα, ξαφνικά επελαύνει η πανδημία και γυρίζει τους δείκτες του ρολογιού προς τα πίσω! Μαζί με την υγειονομική κρίση, που ευτυχώς κρατήθηκε με σωστές κυβερνητικές επιλογές σε επίπεδα ζηλευτά από όλες τις χώρες του κόσμου, μας αναμένει ένας νέος οικονομικός γολγοθάς. Το φως ξανάγινε “άφθαστον”!

Και τώρα τι; Η Ελλάδα με την έως τώρα αντιμετώπιση της πανδημίας απέδειξε στην παγκόσμια κοινότητα ότι μπορεί να τα καταφέρνει στα δύσκολα. Φαίνεται ότι κάποια μυστική, κρυμμένη δύναμη μέσα της τη σπρώχνει να πετυχαίνει δυσκολοκατόρθωτους άθλους. Έναν τέτοιον άθλο καλείται να πετύχει, αυτήν τη φορά στον οικονομικό τομέα. Το “άφθαστον” φως, που “έγινεν άφαντον από τους οφθαλμούς” των Ελλήνων, πρέπει να γίνει για την Ελλάδα, σύμφωνα με το Διονύσιο Σολωμό, “φως στο χέρι, φως στο πόδι κι όλα γύρω σου είναι φως”. Η ιστορική συγκυρία περιμένει από τους Έλληνες να πραγματοποιήσουν ένα θαύμα. Είναι στο χέρι τους. Γιατί, όπως έγραψε ο Γιώργος Σεφέρης, “το θαύμα δεν είναι πουθενά παρά κυκλοφορεί μέσα στις φλέβες του ανθρώπου”.