ΑΠΟΨΕΙΣ

Το νομοσχέδιο για τον αγροτικό τομέα ψηφίστηκε μόνο από τη ΝΔ

της Ιωάννας Λιούτα*

Το νομοσχέδιο για τον εκσυγχρονισμό του αγροτικού τομέα   εισήχθη για συζήτηση στη  Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής. την Δευτέρα 25-05.Υπέρ ψήφισε μόνο η ΝΔ, ενώ από τα κόμματα της Αντιπολίτευσης, ΣΥΡΙΖΑ, ΚΙΝΑΛ και Ελληνική Λύση  δήλωσαν οτι θα τοποθετηθούν στην ολομέλεια   και το ΚΚΕ με το ΜεΡΑ25 το καταψήφισαν.

Το νομοσχέδιο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση  για μικρό διάστημα από τις 7 έως 21 Απριλίου, εν μέσω πανδημίας ,με ελάχιστα σχόλια. Κάποια δε από τα άρθρα του ήταν κλειστά ως προς τα σχόλια.Ο ελάχιστος χρόνος  διαβούλευσης δεν συνάδει  με τις καλές πρακτικές διεξαγωγής δημόσιας διαβούλευσης , ούτε δε με τον σκοπό αυτής που είναι  η γενικότερη αύξηση της συμμετοχής  , η συστηματοποίηση της συμμετοχής των κοινωνικών εταίρων και  η ενδυνάμωση της συμμετοχής ευαίσθητων ομάδων  του πληθυσμού.  Με την διαβούλευση η κυβέρνηση  ζητά τη γνώμη των πολιτών και όλων των ενδιαφερομένων όταν καταρτίζει πολιτικές ή νομοθετικά μέτρα και αντιστοίχως  αξιολογεί και ενσωματώνει στο τελικό νομοσχέδιο τις προτάσεις των ενδιαφερομένων.Οι διατάξεις του  συγκεκριμένου νομοσχεδίου αφορούν τους περισσότερους τομείς του αγροτικού τομέα(περιβάλλον, βιοποικιλότητα, συνεταιρισμοί, φαρμακευτική και βιομηχανική κάνναβη, κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις, χρήσεις γης, βίαιες επιστροφές δανείων, αλιεία και υδατοκαλλιέργειες, κ. α) και δεν υπήρξε ουσιαστική διαβούλευση. Η διαβούλευση επομένως στο νομοσχέδιο αυτό ( και σε πολλά άλλα) ήταν άκρως προσχηματική , οι διατάξεις προαποφασισμένες και τέθηκε στο opengov τυπικά.

Ενδεικτικά αναφέρουμε κάποια άρθρα :

–  το άρθρο 8  αφορά  την παράταση νομιμοποίησης κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων ( έως 31-12-20) κοντά σε  οικισμούς. Χρόνιο πρόβλημα, όπου οι κτηντρόφοι είναι σε δυσμενή θέση , διότι  ελλείψει προβλεπόμενων χρήσεων γης η επέκταση των οικισμών και του αστικού ιστού εφτασε κοντά  στις προυπάρχουσες κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις.

– το άρθρο 19 αφορά την επιστροφή των ενισχύσεων που είχαν δοθεί υπό μορφή δανείων σε συνεταιρισμούς σε δύο διαφορετικές περιπτώσεις :

ι.Το 1986 η τότε κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ ενθάρρυνε τους συναιτερισμούς να αγοράσουν τα προιόντα αγροτών και κτηνοτρόφων, τα οποία παρέμεναν αδιάθετα, λόγω της έντονης ανησυχίας των πολιτών για την απορρόφηση  ραδιενέργειας λόγω Τσερνομπιλ,χορηγώντας δάνεια από την Αγροτική Τράπεζα.Το 1992 επί κυβέρνησης ΚΜητσοτάκη ψηφίστηκε ο Ν.2008, το 1994 επί κυβέρνησης  ΠΑΣΟΚ ο Ν.2337 υποχρεώνοντας τους συνεταιρισμούς  να ασκήσουν κοινωνική πολιτική ,με έκπτωση τόκων κατά 50% των δανείων που εκδόθησαν το 1986,αλλά και για την αναδιοργάνωση της γαλακτοκομικής συνεταιριστικής επιχείρησης  ΑΓΝΟ. Ο σύνδεσμος ελληνικών βιομηχανιών γαλακτοκομικών (ΣΕΒΓΑΠ) προσέφυγε  τότε στην Ευρωπαική Ένωση για αθέμιτο ανταγωνισμό και τα δάνεια κηρύχθηκαν άκυρα.Το συνολικό ποσό ανέρχεται σε 95.000.000,00 ευρώ και υπόχρεοι είναι 78 συνεταιρισμοί

ii το 2008  δόθηκαν δάνεια στους συνεταιρισμούς από την   κυβέρνηση Κ.Καραμανλή ,με τον τότε υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Αλέξανδρο Κοντό – τωρινό  Πρόεδρο του  Συνδέσμου  Αγροτικών Συνεταιριστικών Οργανώσεων και Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΑΣΟΕΕ) ,για την αντιμετώπιση της κρίσης των σιτηρών,όπου και εδώ μετά από προσφυγή  ιδιωτικών εταιρειών κηρύχθηκαν άκυρα και αυτά τα δάνεια .Το ποσό στην περίπτωση αυτή ανέρχεται σε 13.265.352,00 ευρώ και υπόχρεοι είναι 49 συνεταιρισμοί..

Οι συνεταιρισμοί οι οποίοι είναι σε άθλια οικονομική κατάσταση υποχρεώνονται να πληρώσουν τα συγκεκριμένα ποσά λόγω αδυναμίας των κυβερνήσεων να υποστηρίξουν τις πολιτικές  τους στην ΕΕ. Το Ελληνικό Δημόσιο θα ρυθμίσει σύμφωνα με το σχέδιο νόμου τον αριθμό και το ύψος των ετήσιων έντοκων δόσεων,οι οποίες απαγορεύεται να υπερβαίνουν τις 20 ετησίως.Αν δεν κατατεθεί έγκαιρα η δόση από τον υπόχρεο καθίσταται άμεσα ληξιπρόθεσμη.

Συγκεκριμένα  στο άρθρο 19 του σχεδίου νόμου αναφέρεται

 ότι σε εκτέλεση: 
α) της απόφασης 2002/458/ΕΚ της Επιτροπής της 1ης Μαρτίου 2002 (EEL 159, 17.06.2002) για τα καθεστώτα ενίσχυσης τα οποία έθεσε σε εφαρμογή η Ελλάδα με σκοπό τη ρύθμιση χρεών γεωργικών συνεταιρισμών κατά τα έτη 1992 και 1994 συμπεριλαμβανομένων των ενισχύσεων για την αναδιάρθρωση της γαλακτοκομικής συνεταιριστικής επιχείρησης «ΑΓΝΟ» και της απόφασης του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (5ο τμήμα) της 29ης Απριλίου 2004 στην υπόθεση υπ’ αρ. C-278/00 και 
β) της απόφασης 2012/320/ΕΕ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 25ης Ιανουαρίου 2012 (EEL 164, 23.06.2012) «Ενισχύσεις που χορήγησε η Ελλάδα σε παραγωγούς δημητριακών και σε αγροτικούς συνεταιρισμούς που συγκεντρώνουν δημητριακά» κοινοποιηθείσα υπό τον αριθ. C(2011)9335 και της απόφασης του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 9ης Απριλίου 2014 στην υπόθεση Τ-150/12, 
το Ελληνικό Δημόσιο δύναται να ρυθμίζει τα προς ανάκτηση οφειλόμενα ποσά των υπόχρεων Αγροτικών Συνεταιριστικών Οργανώσεων σε ετήσιες έντοκες δόσεις. 

– άρθρο 7 αφορά  την περιεκτικότητα τετραϋδροκανναβινόλης στην βιομηχανική κάνναβη αποθρρύνοντας  τους αγρότες  να ασχοληθούν με αυτό το πολυχρηστικό φυτό, αφού επιβάλλει την καταστροφή της καλλιέργειας όταν ανέβει πάνω από το όριο του 0.2%.Ο πρόεδρος της Καννάβιο Κοινσέπ, Γιώργος Γεωργιάδης δήλωσε: «Το άρθρο 7 για την καλλιέργεια της βιομηχανικής κάνναβης που προτείνει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης στο νομοσχέδιο για τις ρυθμίσεις σχετικά με την αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό του αγροτικού τομέα, είναι σε πλήρη αντίθεση με τον τίτλο του νομοσχεδίου αφού δεν συμβάλλει ούτε στην αναβάθμιση, αλλά ούτε και στον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου για την κάνναβη Είναι μια προσπάθεια αυστηροποίησης και οπισθοδρόμησης που θα αποθαρρύνει τους αγρότες με το να ασχοληθούν με αυτό το πολυχρηστικό φυτό, αφού επιβάλλει την καταστροφή της καλλιέργειας όταν ανέβει πάνω από το όριο του 0.2% η THC, έστω και οριακά, ακόμα και όταν αυτό δεν οφείλεται στην υπαιτιότητα του αγρότη αλλά στις κλιματολογικές συνθήκες >>

 Επιπροσθέτως ,στο τέλος της αιτιολογικής έκθεσης αναφέρεται:  «Επιπλέον, επιδιώκεται η ενίσχυση της εποχιακής απασχόλησης σε αγροτικές εργασίες, με την πρόβλεψη της δυνατότητας εργασίας στους δικαιούχους επιδόματος ανεργίας για συγκεκριμένο διάστημα, χωρίς να το στερούνται, προκειμένου να μη διαταραχθεί η παραγωγική διαδικασία, καθώς, λόγω των εκτάκτων μέτρων περιορισμού των μετακινήσεων, παρατηρείται έλλειμμα εργατικών χεριών σε εποχιακές αγροτικές εργασίες».Αντίστοιχο όμως άρθρο δεν βλέπουμε στο σώμα του νομοσχεδίου.

Η Ιωάννα Λιούτα είναι μέλος του Τομέα Οικονομικών του ΜέΡΑ25, πολιτική επιστήμονας, κάτοχος Master of Arts (MA) in Governance and Public Policies και Ελέγκτρια Ανωνύμων Εταιρειών